In toenemende mate lijken de verkiezingsprogramma’s bol te staan met holle praatjes om stemmen te trekken. En helaas: de comfortabele leugen wint het maar al te vaak van de ongemakkelijke waarheid. En pas vier jaar later kan een eenmaal uitgedeeld mandaat ingetrokken worden.
Maar dan is er weer een volgende comfortabele leugen die de aandacht afleidt van serieuze oplossingen, die nou eenmaal nooit zo mooi zijn als droomoplossingen.
Rode Lijn Dordrecht heeft de adviezen van lokale experts op een vijftal maatschappelijke thema’s verwerkt tot een eenvoudig en toegankelijk overzicht.
Gemeenteraadsverkiezingen Dordrecht
Op woensdag 18 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Dat wordt weer een feest voor de democratie. Of niet?
Wij van de Rode Lijn Dordrecht hebben de afgelopen 10 maanden de Dordtse politiek regelmatig bevraagd vanwege de weigering van de gemeente om zich uit te spreken over de genocide in Gaza. Zelfs nadat maar liefst 5000 inwoners daarom smeekten in de grootste demonstratrie in Dordrecht ooit. Zelfs toen de ene na de andere mensenrechtenorganisatie aangaf: “Dit is genocide”.
De argumenten die daarbij aangevoerd werden, waren teleurstellend. “Dat was alleen aan Den Haag”, zo werd gesteld. En ja: daar hadden we natuurlijk ook meer van verwacht. Maar als de landelijke politiek niet doet wat nodig is, dan moet de lokale politiek een stapje extra zetten. Ook om te voorkomen dat gewone burgers tegenover elkaar staan.
Wat als straks de dijken doorbreken en heel het Eiland van Dordrecht staat onder water? Zegt onze gemeenteraad dan ook: “Daar gaan we niets aan doen. Daar hebben we het waterschap voor”.
We mogen toch hopen van niet. We mogen toch hopen dat de gemeente dan het voortouw neemt om burgers te mobiliseren; zandzakken uit te delen; en te zijner tijd het waterschap op het matje roept om herhaling te voorkomen!
Dat is leiderschap tonen. En onze huidige samenstelling van de gemeenteraad faalt daarin.
Leiderschap vraagt ook om het aangaan van moeilijke gesprekken. Of die tenminste te faciliteren.
En niet alleen wat betreft de genocide in Gaza, die nog steeds door gaat. Waarbij Nederland en helaas ook de Drechtsteden een grote rol spelen. Bij GKN Fokker Papendrecht worden nog steeds onderdelen van F-35s geproduceerd, die via een omweg bij Israel terecht komen en ingezet worden bij de genocide en sinds kort ook in de escalerende oorlog in het Midden-Oosten.
Ook op bijvoorbeeld het verzet tegen DuPont/Chemours; de bestrijding van ongelijkheid en armoede; klimaatrechtvaardigheid; en wonen nemen diverse partijen niet hun verantwoordelijkheid. Weliswaar is het in sommige gemeenten nog veel erger gesteld met bijvoorbeeld de groeiende ongelijkheid, maar dat is geen excuus.
Hierboven is te zien hoe de verschillende partijen relatief ten opzichte van elkaar scoren. De beste partij op een thema scoort een A; de slechtste een F. Soms moeten partijen moeilijke keuzes maken, dus overal maximaal op scoren: dat is onmogelijk.
Maar helaas zijn er partijen waarvan op basis van deze vijf thema’s die bij veel burgers spelen volstrekt onduidelijk is wiens belangen zij behartigen. Luisteren die dan alleen naar de logica van de verdienmodellen?
Als dat inderdaad zo is, kan dat niet goed aflopen. Laat de Verenigde Staten niet ons voorland zijn. Kies verstandig. Stem op een partij die bewezen heeft mens en natuur te stellen boven macht, markt en machines. Stem op een partij met een hart. Voor een stad met een hart.
Aanpak
Er is gebeld, gemaild en gesproken met tientallen experts op de voorgestelde thema’s. Regelmatig gaven zelfs mensen die al decennia bovenop de genoemde thema’s zaten aan, dat het zelfs voor hen moeilijk was om een concreet stemadvies te geven.
Dat geeft wel te denken over onze vorm van democratie, als zelfs experts op een bepaald thema niet zo goed weten wat zijn van het functioneren van de politieke partijen moeten denken, zelfs als dat geheel binnen het eigen domein valt. Hoe zouden gewone burgers dan wel in staat moeten zijn om het kaf van het koren te kunnen scheiden op tientallen ingewikkelde onderwerpen tegelijkertijd? En dat dan voor een mandaat van maar liefst vier jaar!
Gelukkig bleek er uiteindelijk toch op 5 van de 6 onderzochte thema’s helderheid verschaft te kunnen worden. Het thema “vluchtelingen” hebben wij helaas moeten schrappen, omdat er nauwelijks een zinnig woord te zeggen was over de positie van de verschillende partijen.
Thema 1: Uitspreken over genocide in Palestina
Voor het bepalen van een score op het thema Palestina was het voor het kernteam van de Rode Lijn Dordrecht niet nodig om externe adviseurs te raadplegen. Wij hebben immers zelf de gemeenteraad sinds eind mei 2025 nauwlettend in de gaten gehouden.
Onze conclusies voor de scores zijn gebaseerd op drie deelaspecten:
- De stemming op de motie vreemd die op 27 mei 2025 was ingediend in de gemeenteraad, met de vraag of de gemeente Dordrecht zich uit wilde spreken over de mensenrechtenschendingen in Gaza.
- De argumentatie tijdens de oordeelvormende vergadering op 28 oktober 2025.
- Het al dan niet ondertekenen van de oproep op 13 januari 2026 aan de formerende partijen in Den Haag om zich meer in te spannen om de genocide te stoppen. De enige partijen die deze oproep wilden ondertekenen waren GroenLinks, Op Ons Eiland, SP, DENK, Partij voor de Dieren en de PvdA.
Thema 2: Verzet tegen DuPont/Chemours
Voor het bepalen van een score op het thema DuPont/Chemours heeft het team gesproken en gemaild met ondermeer Anneke van Veen van STOP PFAS STOP CHEMOURS; Anne Mollema van Water Natuurlijk; IVN Dordrecht; Merijn Loeve van Staatsbosbeheer; John Steeg van de Bomenridders; Siem Stehouwer van Platform Duurzaam Dordrecht; klokkenluider Ruben Schilt (PvdA); en activist van het eerste uur Ton Schippers.
Uiteindelijk is het meest concrete stemadvies voortgekomen uit gesprekken met Klimaatburgemeester Jan Jansen, tevens voorzitter van Platform Duurzaam Dordrecht; en aanvullende verificatie door scheidend raadslid van GroenLinks Frans-Bauke van der Meer.
De conclusies voor de scores zijn gebaseerd op drie deelaspecten:
- Zichtbaarheid bij de poort: spreken politieke partijen zich structureel uit tegen DuPont/Chemours; alleen tijdens verkiezingstijd; of helemaal niet?
- Wordt de landelijke of zelfs Europese fractie ook ingeschakeld bij het verzet? Bijvoorbeeld om nationale of zelfs Europese wetgeving te bevorderen. (puur lokale partijen kunnen hier vanzelfsprekend weinig in betekenen, maar ja: dat is dan ook een reëel nadeel van zulke partijen als het gaat om een probleem dat zo groot is)
- Het al dan niet ondertekenen van het stembusakkoord op of voor zaterdag 8 maart 2026, waarin ondermeer werd gesteld: “Wij, ondertekenende partijen, stellen het belang van gezondheid van onze inwoners èn onze leefomgeving voorop, gaan na de verkiezingen alles doen om onze gemeente, onze regio en heel Nederland PFAS-vrij te maken.”
Dit stembusakkoord was een initiatief van de actiegroep Gezondheid Voor Alles.
Thema 3: Bestrijding ongelijkheid en armoede
Voor het bepalen van de score op het thema armoede is ondermeer gesproken met Marnix Baggerman, Vincent Schotel en Mirjam van der Hoek van Verandergroep Woonregels Dordrecht; en Riet Duykers, voorzitter van de Stichting Buitenwacht en initiatiefnemer voor het Huis van Actief Burgerschap.
Uiteindelijk zijn de scores voornamelijk gebaseerd op de Scorekaart Armoede & Ongelijkheid – Dordrecht 2026, aanbevolen door Riet Duykers.
De bovenstaande scores zijn omgerekend naar een A voor de best scorende partij tot een F voor de slechtst scorende partij.
Thema 4: Klimaatrechtvaardigheid
Bij het bepalen van de scores voor klimaatrechtvaardigheid is gesproken met Rien Val van Platform Duurzaam Dordrecht en Drechtse Stromen; Hans van Herwijnen van de Klimaatcoalitie; klimaatburgemeester Boaz van Luijk; en mede klimaatburgemeester Jan Jansen; tevens voorzitter van Platform Duurzaam Dordrecht.
Het meest concrete advies kwam van de laatste; is vertaald naar een schaal van A tm F; nog eens doorgesproken met scheidend raadslid van GroenLinks Frans-Bauke van der Meer; en uiteindelijk na kleine aanpassing geaccordeerd door klimaatburgemeester Jan Jansen.
Alleen Partij voor de Dieren, de SP en GroenLinks zouden structureel keuzes maken die voldoende rekening houden met het klimaat.
Helaas zijn er anno 2026 nog steeds partijen, die het belang van klimaat ontkennen. Met name Forum voor Democratie en de PVV.
Thema 5: Woonrechtvaardigheid
Hierboven hadden zelfs de experts het regelmatig moeilijk om door de bomen het bos te zien. Zelfs op de thema’s die hen zo na aan het hart lagen.
Voor dossiervreter Mirjam van der Hoek, mede-oprichter van Verandergroep Woonregels Dordrecht, was dat echter geen probleem. Zij spitte door 4 jaar aan moties en stemmingen om tot een kraakhelder stemadvies te komen op basis van:
- Ingediende moties de afgelopen vier jaar, waarbij aangenomen moties zwaarder meetellen
- Goede initiatieven
- Stemgedrag bij moties van anderen
Die scores hebben wij weer met haar instemming vertaald naar een schaal van A tot en met F.
Conclusie
Zelfs voor experts blijkt het lastig om concrete stemadviezen te geven, maar uiteindelijk is het toch gelukt om een beeld te schetsen van de mate waarin politieke partijen leiderschap tonen wanneer dat gevraagd wordt, in plaats van het oor te laten hangen naar de waan van de dag of alleen te luisteren naar kortetermijn economische belangen.
Stem verstandig. Laat de comfortabele leugen het niet opnieuw winnen van de ongemakkelijke waarheid.
Wij van de Rode Lijn Dordrecht maken ons vooral zorgen om het gebrek aan (moreel) leiderschap met betrekking tot de genocide in Palestina. Als zelfs de ergste misdaad die de mensheid kent genegeerd wordt; zelfs als maar liefst 5000 inwoners van Dordrecht daarom smeken: wat is er dan wel voor nodig om de gemeenteraad in de huidige samenstelling tot actie te bewegen.
Stem op een partij met een hart. Voor een stad met een hart.